Filtr IRIAA - przydatna pomoc przy badaniu przedwzmacniaczy gramofonowych

Wzmacniacze, zasilacze itd. Schematy, parametry, konstrukcje...

Moderatorzy: gsmok, Romekd, tszczesn

Awatar użytkownika
kubafant
1250...1874 posty
1250...1874 posty
Posty: 1318
Rejestracja: sob, 11 stycznia 2014, 20:11
Lokalizacja: Warszawa

Filtr IRIAA - przydatna pomoc przy badaniu przedwzmacniaczy gramofonowych

Post autor: kubafant » pt, 14 lutego 2020, 19:49

Dzień dobry,
Chciałbym zaprezentować przydatny drobiazg, który znakomicie ułatwia pracę przy przedwzmacniaczach gramofonowych - filtr korekcyjny o charakterystyce inverse-RIAA. Stanowi ona odwrotność standardowej krzywej korekcyjnej oraz wprowadza tłumienie obniżając napięcie sygnału z generatora do poziomu tego z wkładki magnetycznej.

Schemat (załączam poniżej) pochodzi z opracowania Junga i Lipschitza z roku 1980, jest modyfikacją poprzednio używanego wzorca z roku 1971 (Reg Williamson). Oporniki i kondensatory zostały dobrane z dużej puli na laboratoryjnym mostku RLC, dla jak najlepszego odwzorowania krzywej.

Do sporządzenia ekranującej obudowy zdecydowałem się użyć laminatu: przewala się tylko u mnie bez pożytku, a tak nareszcie znalazł jakieś zastosowanie. Ostatnim krokiem było staranne zdjęcie charakterystyki filtra, z użyciem generatora, częstościomierza i woltomierza napięcia zmiennego. Odwzorowanie jest bardzo dobre, choć w dolnej części pasma odchyłka dochodzi do 0,3 dB. Jednak w moim przekonaniu wynika to nie tyle z niewłaściwego działania filtra, co raczej z niedokładności odczytu napięcia przy tak niski poziomie (rzędu pojedynczych miliwoltów).

Badanie przedwzmacniacza gramofonowego z użyciem takiego filtra jest bardzo wygodne: włącza się go po prostu między generator a wejście przedwzmacniacza, a sygnał na wyjściu monitoruje się woltomierzem, przemiatając cały zakres częstotliwości akustycznych. W idealnym wypadku nie powinny występować zmiany poziomu napięcia wyjściowego.

Zapraszam do obejrzenia kilku zdjęć przedstawiających kolejne etapy budowy.

Pozdrawiam,
Jakub
Załączniki
DSCN1311.JPG
DSCN1313.JPG
DSCN1314.JPG
DSCN1316.JPG
DSCN1317.JPG
DSCN1319.JPG
DSCN1322.JPG
sch.jpg
(7.25 KiB) Nie pobierany

Einherjer
625...1249 postów
625...1249 postów
Posty: 1124
Rejestracja: pt, 22 stycznia 2010, 18:34
Lokalizacja: Wrocław/Nysa

Re: Filtr IRIAA - przydatna pomoc przy badaniu przedwzmacniaczy gramofonowych

Post autor: Einherjer » pt, 14 lutego 2020, 21:45

Przydatna rzecz. Jakoś nigdy nie przyszło mi do głowy, żeby zapakować taki układ w pudełko, zawsze miałem "w pająku" albo na płytce stykowej.

Awatar użytkownika
kubafant
1250...1874 posty
1250...1874 posty
Posty: 1318
Rejestracja: sob, 11 stycznia 2014, 20:11
Lokalizacja: Warszawa

Re: Filtr IRIAA - przydatna pomoc przy badaniu przedwzmacniaczy gramofonowych

Post autor: kubafant » pt, 14 lutego 2020, 22:02

Nienawidzę prowizorki. Uważam, że albo robi się coś od razu jak trzeba, albo wcale. W konsekwencji do tej pory radziłem sobie bez takiego urządzenia, a teraz już zrobiłem je porządnie.

Oczywiście nie musi być takie. Może być słabsze ekranowanie. Impedancja generatora jest (w zamierzeniu) niska, a impedancja wyjściowa filtra nie przekracza 600 omów, więc i indukcja zakłóceń jest ograniczona.

Pozdrawiam,
Jakub

Wiech
625...1249 postów
625...1249 postów
Posty: 671
Rejestracja: ndz, 14 maja 2017, 20:24

Re: Filtr IRIAA - przydatna pomoc przy badaniu przedwzmacniaczy gramofonowych

Post autor: Wiech » pt, 14 lutego 2020, 23:18

Należy uważać aby się nie pomylić IRIAA to też https://en.wikipedia.org/wiki/Islamic_R ... y_Aviation
:twisted: :lol:

Pozdrawiam
Wiesław

Awatar użytkownika
kubafant
1250...1874 posty
1250...1874 posty
Posty: 1318
Rejestracja: sob, 11 stycznia 2014, 20:11
Lokalizacja: Warszawa

Re: Filtr IRIAA - przydatna pomoc przy badaniu przedwzmacniaczy gramofonowych

Post autor: kubafant » sob, 15 lutego 2020, 08:30

Dobre, dobre :D
Skrótowiec wymyśliłem sam od Inverse RIAA, nie wiem czy coś takiego było wcześniej w użyciu.

Bardzo przydatna sprawa, mówię wam. Co więcej, uproszczone badanie można wykonać nawet bez przemiatania całego pasma: wystarczy podać na wejście przedwzmacniacza (oczywiście poprzez filtr) sygnał prostokątny i obserwować wyjście na oscyloskopie. Odstępstwa od krzywej korekcyjnej skutkują zniekształceniem sygnału prostokątnego.

Pozdrawiam,
Jakub


Wiech
625...1249 postów
625...1249 postów
Posty: 671
Rejestracja: ndz, 14 maja 2017, 20:24

Re: Filtr IRIAA - przydatna pomoc przy badaniu przedwzmacniaczy gramofonowych

Post autor: Wiech » sob, 15 lutego 2020, 08:48

W necie można spotkać gotowe układy , nawet stereo
np tu https://sound-au.com/project80.htm - teoria i schemat praktyczny

lub tu https://hagerman-audio-labs.myshopify.c ... iaa-filter
z linkami do załączników z teorią i praktycznymi schematami

Pozdrawiam
Wiesław

Awatar użytkownika
AZ12
3125...6249 postów
3125...6249 postów
Posty: 4404
Rejestracja: ndz, 6 kwietnia 2008, 15:41
Lokalizacja: 83-130 Pelplin

Re: Filtr IRIAA - przydatna pomoc przy badaniu przedwzmacniaczy gramofonowych

Post autor: AZ12 » sob, 15 lutego 2020, 08:49

Witam

Obudowę można zrobić z blachy dachowej ocynkowanej, jest tańsza od laminatu.
Ostatnio zmieniony sob, 15 lutego 2020, 17:41 przez AZ12, łącznie zmieniany 1 raz.
Ratujmy stare tranzystory!

marma2
25...49 postów
25...49 postów
Posty: 40
Rejestracja: śr, 9 grudnia 2015, 19:10

Re: Filtr IRIAA - przydatna pomoc przy badaniu przedwzmacniaczy gramofonowych

Post autor: marma2 » sob, 15 lutego 2020, 10:59

Ja od lat używam właśnie ten rewers od Roda Eliota. Warunek konieczny to mała impedancja wyjściowa sygnału z generatora. No i oczywiście konieczny jest ekran. Nie zapominajmy, że czułość wejścia pre gramofonowego dla wkładki MM to zazwyczaj 3mV/47k .
Załączniki
RIAA_rewers.JPG

Awatar użytkownika
kubafant
1250...1874 posty
1250...1874 posty
Posty: 1318
Rejestracja: sob, 11 stycznia 2014, 20:11
Lokalizacja: Warszawa

Re: Filtr IRIAA - przydatna pomoc przy badaniu przedwzmacniaczy gramofonowych

Post autor: kubafant » sob, 15 lutego 2020, 17:20

AZ12 pisze:
sob, 15 lutego 2020, 08:49
Witam

Obudowę można zrobić z blachy dachowej ocynkowanej, jest tańsza od laminatu.

Co do układu elektrycznego to można też zrobić tak: https://sound-au.com/project80.htm
Nie wiem w jakim celu załączacie Koledzy schemat tego samego układu, który jest w moim pierwszym poście. Otworzyliście go chociaż?
Po blachę ocynkowaną musiałbym iść, a laminat przewalał się na miejscu (prawie nigdy go nie używam). Poza tym to, co widzicie na zdjęciach to podocinane odpowiednio skrawki - nigdy ich nie wyrzucam, nie wiadomo kiedy się mogą przydać.

Pozdrawiam,
Jakub

Wiech
625...1249 postów
625...1249 postów
Posty: 671
Rejestracja: ndz, 14 maja 2017, 20:24

Re: Filtr IRIAA - przydatna pomoc przy badaniu przedwzmacniaczy gramofonowych

Post autor: Wiech » sob, 15 lutego 2020, 18:49

Spokojnie.
W moim poście podałem 2 linki schemat poniżej jest z tego drugiego - podobny
iriaa2.jpg
Pozdrawiam
Wiesław

Awatar użytkownika
AZ12
3125...6249 postów
3125...6249 postów
Posty: 4404
Rejestracja: ndz, 6 kwietnia 2008, 15:41
Lokalizacja: 83-130 Pelplin

Re: Filtr IRIAA - przydatna pomoc przy badaniu przedwzmacniaczy gramofonowych

Post autor: AZ12 » ndz, 16 lutego 2020, 07:44

Witam
kubafant pisze:
sob, 15 lutego 2020, 17:20
Po blachę ocynkowaną musiałbym iść, a laminat przewalał się na miejscu (prawie nigdy go nie używam). Poza tym to, co widzicie na zdjęciach to podocinane odpowiednio skrawki - nigdy ich nie wyrzucam, nie wiadomo kiedy się mogą przydać.
Mieszkam poza wielkim miastem i dla mnie łatwiej zdobyć kawałek blachy (mam ze złomu) niż laminat z warstwą miedzi. Do obróbki metalu wymagane są odpowiednie narzędzia, które nie są potrzebne przy wykonywaniu obudowy z laminatu.
Ratujmy stare tranzystory!

Wiech
625...1249 postów
625...1249 postów
Posty: 671
Rejestracja: ndz, 14 maja 2017, 20:24

Re: Filtr IRIAA - przydatna pomoc przy badaniu przedwzmacniaczy gramofonowych

Post autor: Wiech » ndz, 16 lutego 2020, 10:56

Z powodu lenistwa a czasem braku warsztatu i materiałów ekrany robiłem i nadal robię z puszek po konserwach. :)
Obecnie jest gorzej, ale 20-30 lat temu bez problemu można było dobrać odpowiednią do danego celu puszeczkę. :P
Blacha stalowa + cyna na powierzchni pozwalały na świetny ekran i dobre lutowanie, a wyglądem się nikt nie przejmował. :lol:

Pozdrawiam
Wiesław

ODPOWIEDZ