Poszukuję schematu - Audio SE na 6N1P + 6P1P

Wzmacniacze, zasilacze itd. Schematy, parametry, konstrukcje...

Moderatorzy: gsmok, Romekd, tszczesn

Tomek Janiszewski
3125...6249 postów
3125...6249 postów
Posty: 3327
Rejestracja: śr, 19 listopada 2008, 15:18

Re: Poszukuję schematu - Audio SE na 6N1P + 6P1P

Post autor: Tomek Janiszewski » pn, 11 lutego 2019, 21:51

Einherjer pisze:
pn, 11 lutego 2019, 17:12
Narysuj, zawsze lepiej mieć schemat przed oczami.

Proszę uprzejmie, oto propozycja dla EL84/PL841 przy katalogowym Ua=300V w klasie AB (z polaryzacją katodową) kiedy to uzyskuje się 17W.
P1060927.JPG
Pokazałem tylko stopień sterujący i końcowy, można umasić siatkę jednej z triod (otrzymując inwerter o sprzężeniu katodowym) lub lepiej poprzedzić go inweterem z dzielonym obciążeniem, dostarczającym już tylko niewielkich napięć sterujących obie siatki triod. Transformator wyjściowy może być wykonany również w sposób bardziej dla CIrclotrona typowy, z głośnikiem symetrycznie dołączonym do odczepów uzwojenia katodowego. W takim wypadku każda połówka uzwojenia anodowego musi mieć dokładnie tyle zwojów ile jest od katody do środka uzwojenia połączonego z masą.
Zostaje jeszcze kwestia zasilania siatek drugich
W Circlotronie z powodzeniem go rozwiązano. I takie rozwiązanie nadaje się też dla proponowanego wzmacniacza.
Jeśli potencjał siatek drugich będzie stały względem masy to sprzężenie katodowe będzie działać również na siatki drugie, więc moc maksymalna spadnie jak dla UL 50%
Dokładnie.
czyli pewnie do jakiś 10W z pary EL84. Też łączymy na krzyż?
Oczywiście. Jeżeli dołączymy siatki do przeciwległych anod (bezpośrednio bądź też przez rezystory dławiące, blokowane kondensatorami lub nie) to otrzymamy czysty układ pentodowy. Gdy dołączy się siatki również na krzyż, ale do odczepów na uzwojeniu anodowym (tak jak pokazałem na schemacie linią przerywaną, wtedy połączenia z lewej strony lamp należy oczywiście zlikwidować) otrzymamy UL < 50% czyli z EL84 otrzymamy niewiele mniej niż z konfiguracji pentodowej. Gdyby siatki ekranujące dołączyć również do odczepów uzwojenia anodowego, ale nie na krzyż - otrzymamy UL>50%. Wreszcie, przy połączeniu siatki z anodą tej samej lampy powstaje konfiguracja triodowa.
Gorzej z l0ampami, które mają Ug2 < Ua.
To jeszcze zależy które konkretnie lampy masz na myśli, i jakie warunki. W przypadku EL34 która ma pracować koniecznie przy Ua=800V nie dałoby się zrobić inaczej niż tylko dowinąć jeszcze jedno uzwojenie dla siatek ekranujących (zasilane ze źródła 400V) , co oczywiście poważnie komplikuje konstrukcję transformatora. Ale taka np. E130L o której wspomniałeś mogłaby pracować przy Ua=250V, i takie też jest dopuszczalne napięcie na siatkach drugich. Jednak w konfiguracji pentodowej korzystna jest praca przy bardzo znacznie obniżonym Ug2 względem Ua, bo w przeciwnym wypadku wysokie jest napięcie "kolana", a tym samym pogarsza się rozdział prądów między anodę a ekran, rośnie też znacznie moc tracona w ekranie. To samo dotyczy właściwie wszystkich tetrod strumieniowych projektowanych dla pracy impulsowej: PCL805, PL508, PL504, 6P45S. Alternatywą dla zasilania siatek z obniżonego napięcia jest zastosowanie układu UL, tak dobranego aby przy maksymalnym prądzie anodowym chwilowe napięcie ekranu było równe zalecanemu napięciu zasilania tej siatki. Wtedy nawet na mocy użytecznej nic ale to nic się nie traci, potrzeba tylko wyższego napięcia do wysterowania. Oczywiście zalety układu UL, mianowicie zredukowane zniekształcenia oraz zmniejszona impedancja wyjściowa pozostają w mocy.
Mam też ciekawą propozycję wykonania transformatora, tak aby można było przełączać uzwojenia wtórne dla obciążenia 4 lub 8 omów (albo 8/15 omów). Ale może o tym później, jak już wszystko stanie się jasne odnośnie samego wzmacniacza.

Einherjer
625...1249 postów
625...1249 postów
Posty: 1022
Rejestracja: pt, 22 stycznia 2010, 18:34
Lokalizacja: Wrocław/Nysa

Re: Poszukuję schematu - Audio SE na 6N1P + 6P1P

Post autor: Einherjer » wt, 12 lutego 2019, 17:06

A gdyby dla Ug2 < Ua siatkę drugą połączyć z anodą przeciwnej lampy przez diodę Zenera, dodając rezystor między siatką drugą a katodą, żeby zapewnić minimalny prąd diody?
Dla EL84 nabazgrałem takie niekoszerne coś. Koszernie oczywiście też by się dało. LTSpice obiecuje dla 1 kHz 0.3% THD przy maksymalnej mocy 16W (założyłem, że każda ćwiartka uzwojenia pierwotnego ma 50 Om a wtórne 0,5 Om) i 0.01% przy 1W. Oczywiście należy do tego podchodzić sceptycznie. Globalne sprzężenie ma niecałe 12 dB, czułość 1 Vrms. Rezystancja wyjściowa 0,35 Om @ 1 kHz. Nie mam niestety sensownego modelu E130L ani podobnej tetrody lub pentody.
quadPPP.png

Tomek Janiszewski
3125...6249 postów
3125...6249 postów
Posty: 3327
Rejestracja: śr, 19 listopada 2008, 15:18

Re: Poszukuję schematu - Audio SE na 6N1P + 6P1P

Post autor: Tomek Janiszewski » wt, 12 lutego 2019, 19:26

Einherjer pisze:
wt, 12 lutego 2019, 17:06
A gdyby dla Ug2 < Ua siatkę drugą połączyć z anodą przeciwnej lampy przez diodę Zenera, dodając rezystor między siatką drugą a katodą, żeby zapewnić minimalny prąd diody?
Tylko właściwie w jakim celu? Dla EL34 przy Ua>Ug2max=425V, lub dla E130L przy Ua>250V? To daleko niecodzienne przypadki. Ponadto przypominam o istnieniu takich elementów, półprzewodnikowych wprawdzie ale stosowanych z lampami od niepamiętnych czasów jak warystory. Sam zresztą zastosowałem taki element we wzmacniaczu wizyjnym na PFL200, dzięki czemu siatce drugiej nie grozi już przeciążenie, a przenoszenie składowej stałej nie uległo pogorszeniu.
Dla EL84 nabazgrałem takie niekoszerne coś.
Niekoszerność wyraża się nie tylko w użyciu MOSFETów, ale i strukturze typowej raczej dla układów scalonych. Williamson prezentuje się chyba jednak prościej, a zalet w takim dwustopniowym wzmacniaczu różnicowym nie widać.
LTSpice obiecuje dla 1 kHz 0.3% THD przy maksymalnej mocy 16W
Bo też i warunki pracy lampy w porównaniu z klasycznym układem PP nie ulega zmianie. Lampa zasilana jest katalogowym napięciem i ma odczuwać katalogową impedancję obciążenia. Trzeba tylko pamiętać że każda z połówek uzwojenia pierwotnego która w zwykłym układzie PP stanowi ciągłą całość - tu ulega dalszemu podziałowi, na ćwiartkę anodową i katodową. Nie przesądza to o zwiększeniu stopnia komplikacji wykonania transformatora, bowiem im więcej sekcji tym lepsze sprzężenie strony pierwotnej i wtórnej. Komplikuje się tylko sterowanie: niewskazany jest już najprostszy inwerter z dzielonym obciążeniem.
A jeszcze jeden układ (poza Quadem i Circlotronem) mogący stanowić protoplastę wzmacniacza o którym jest mowa - znajdziesz na
http://bee.mif.pg.gda.pl/Oktoda/index.php/SEPP . Chodzi o wzmacniacz SEPP z równoległym zasilaniem lamp: http://bee.mif.pg.gda.pl/Oktoda/images/ ... zon_20.png .
Tam zasilanie włączone jest między katodę jednej lampy końcowej a katodę drugiej. Wystarczy teraz wykonać odczepy pośrodku każdej z połówki uzwojenia pierwotnego do których będzie doprowadzone zasilania oraz uzupełnić układ o drugi kondensator 20uF między katodą i anodą (który tam nie występuje bowiem rolę jego pełni odpowiedni kondensator w zasilaczu) aby znów dojść do symetrycznej struktury dającej się wyprowadzić z Quada i Circlotrona. I przyznam że to ten właśnie układ natchnął mnie do jej wymyślenia. Choć oczywiście nie wykluczam że gdzieś taki wzmacniacz wcześniej powstał.
Ostatnio zmieniony wt, 12 lutego 2019, 22:19 przez Tomek Janiszewski, łącznie zmieniany 1 raz.

Einherjer
625...1249 postów
625...1249 postów
Posty: 1022
Rejestracja: pt, 22 stycznia 2010, 18:34
Lokalizacja: Wrocław/Nysa

Re: Poszukuję schematu - Audio SE na 6N1P + 6P1P

Post autor: Einherjer » wt, 12 lutego 2019, 21:53

Jest i koszerna wersja, przeszczepiłem pierwszy stopień i odwracacz z klasycznego PP na EL84. Ta sama czułość, głębsze USZ: 18 dB. LTSpice obiecuje 0.25 % dla 16 W @ 1 kHz i 0.02 % dla 1 W. Nieco mniej ze źródłem prądowym w "ogonie" pary różnicowej, ale tutaj jest ona sterowana idealnie symetrycznymi sygnałami, więc korzyść z tego krzemu niewielka. W rzeczywistości może być jeszcze potrzebna kompensacja USZ.
Można kiedyś takie coś przećwiczyć praktycznie, zamówić transformator z UL 50% i nie połączonymi sekcjami. A jakby eksperyment się jednak nie udał to zawsze można połączyć jako zwykły PP.
quadPPP_wil.png

Tomek Janiszewski
3125...6249 postów
3125...6249 postów
Posty: 3327
Rejestracja: śr, 19 listopada 2008, 15:18

Re: Poszukuję schematu - Audio SE na 6N1P + 6P1P

Post autor: Tomek Janiszewski » czw, 14 lutego 2019, 07:58

Chyba nie muszę dodawać że taki wzmacniacz może również pracować w klasie B, tj z polaryzacją sztywną. Jest to wręcz koniecznością w razie użycia większości lamp do zastosowań impulsowych, o niezbyt wielkiej dopuszczalnej mocy admisyjnej (najbardziej jaskrawym przykładem może tu być EL/PL81 o mocy zaledwie 8W, z której jednak w układzie PP klasy B uzyskuje się 20,5W). W tym celu rezystory upływowe siatek obu lamp końcowych należy rozdzielić na dwie części (np. 330k + 100k), dołączyć je nie do końcówek uzwojenia katodowego lecz do minusa zasilacza siatkowego (z umasionym plusem), a do punktów połączenia obu części rezystorów siatkowych doprowadzić sprzężenie bootstrap z katod odpowiednich lamp. Oczywiście człony RC w katodach należy pominąć.


Einherjer
625...1249 postów
625...1249 postów
Posty: 1022
Rejestracja: pt, 22 stycznia 2010, 18:34
Lokalizacja: Wrocław/Nysa

Re: Poszukuję schematu - Audio SE na 6N1P + 6P1P

Post autor: Einherjer » sob, 16 lutego 2019, 23:21

No to jeszcze jeden niekoszerny schemat, PL36, polaryzacja sztywna i diody Zenera w obwodach siatek drugich. 0.25 % @ 36 W 1 kHz.
quadPPP_PL36.png
Proszę moderatorów o wydzielenie ostatnich postów do nowego wątku, nie mają one nic wspólnego z oryginalnym wątkiem.

ODPOWIEDZ